Początkowo , tak jak w poprzednich epokach (średniowiecze, renesans), muzyka baroku była zdominowana przez utwory religijne, które jednak z biegiem czasu zostały zastąpione przez muzykę świecką. Zjawisko to można zresztą zaobserwować i dziś. W epoce baroku wykształciło się kilka gatunków muzycznych, pierwszą z nich jest opera, za stworzenie której jest odpowiedzialny Jacopo Peri, tworząc w 1597 roku utwór pt. „Dafne”.
Jednak to Claudio Monteverdi, wraz ze swoim „Orfeo” jest uznawany za „ojca opery”, gdyż to właśnie on jest odpowiedzialny za zmianę oblicza ów gatunku. Oprócz tego wspomnieć należy o kantacie i oratorium, których narodziny miały miejsce w epoce baroku. Ta pierwsza była gatunkiem, który był wykorzystywany przy tworzeniu muzyki świeckiej, zaś oratorium religijnej. Biorąc pod uwagę względy muzyczne, oba te gatunki były podobne do opery, różnił je tylko brak jakiejkolwiek akcji scenicznej. Skupiały się one wyłącznie na śpiewie, pozostałe czynniki nie były w tym wypadku brane pod uwagę.